PYVALERATE 20 EC
 RAGO 650 EC
 COVEN 200 EC
BACCA 80WP
 HUGO 95 SP
 ĐỒNG HÓC MÔN 24,5 SG
 ZIANUM 100 WP
FASTOCID 5 EC
FORWANIL 75 WP
HOSAVIL 5 SC
NAGA 80 SL
SANAPHEN 600 SL
SANAPHEN 720 SL
HOBINE 75 WP
PINK VALI 5SL
BIOMAS QUẢ NGỌT ĐẸP
FORTAZEB  72 WP
LỤC DIỆP TỐ 1 SL
ALDO 800 WP
Giống lúa IR 50404

QUY TRÌNH RỬA MẶN ĐỂ TRỒNG LÚA TRÊN NỀN ĐẤT NUÔI TÔM THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU (P1)

 

Quy trình rửa mặn này được nghiên cứu thực hiện trên các vùng đất bị nhiễm mặn do nuôi trồng thủy sản (nuôi tôm nước mặn - lợ) trong quá trình chuyển đổi cơ cấu sản xuất trước đây nay chuyển sang mô hình canh tác chuyên lúa hoặc phát triển mô hình trồng lúa trên nền đất nuôi tôm tại các vùng đất chuyển đổi ở vùng ven biển ĐBSCL.

Đây là Tiến bộ kỹ thuật của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam năm 2015, (Quyết định công nhận Tiến bộ kỹ thuật, Công nghệ mới số 93/QĐ-TCTL-KHCN ngày 10/2/2015 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy lợi - Bộ Nông nghiệp & PTNT).

Cơ sở khoa học đề xuất quy trình rửa mặn

      1. Phân loại đất mặn.

  1. loại đất mặn chính gồm:

  • Đất mặn : là đất có sự vượt quá nồng độ các muối hòa tan

  • Đất mặn – Sodic là đất có sự vượt quá nồng độ các muối hòa tan và hàm lượng Na+ trên hệ hấp phụ của đất cao.

Đất mặn và đất mặn – Sodic được phân thành :

  • Đất mặn nhiều : Tổng số muối tan (TSMT) từ 1÷1,5% trọng lượng đất khô (TLĐK).

  • Đất mặn trung bình: TSMT từ 0,5 ÷ 1% TLĐK

  • Đất mặn ít : TSMT từ 0,25 ÷ 0,5% TLĐK. Nguyên lý rửa mặn cho đất mặn và đất mặn - Sodic:

  • Rửa mặn cho loại đất mặn: Các loại muối tan là những loại muối dễ hòa tan trong nước đó là điều kiện thuận lợi trong việc rửa mặn. Chỉ cần cho nước đạt tiêu chuẩn rửa mặn để hòa tan muối rồi tháo đi (gột rửa mặn)

  • Rửa mặn cho đất mặn – sodic: Áp dụng đồng thời biện pháp hóa học và gột rửa mặn - Biện pháp hóa học: Dùng vôi nung hoặc thạch cao để cải tạo đất, vùng đất mặn có phèn nên bón vôi nung (CaO), đất mặn không phèn nên bón vôi thạch cao (CaSO4).

      1. Sơ đồ thiết kế xây dựng công trình mặt ruộng phục vụ rửa mặn vùng nuôi thủy sản để trồng lúa.

Bố trí kênh mương mặt ruộng đối với công tác rửa mặn cần tuân theo sơ đồ hướng dẫn dưới đây: Sơ đồ bố trí mặt bằng cần tuân theo sơ đồ hình 1, hình 2 và mặt cắt dọc, ngang ruộng cần tuân theo sơ đồ hình 3, hình 4.

Hình 1: Sơ đồ bố trí mặt bằng ruộng rửa mặn có hệ thống kênh cấp, thoát tách rời.

Hình 2: Sơ đồ bố trí mặt bằng ruộng có kênh cấp, thoát kết hợp

 

Hình 3: Mặt cắt dọc ô ruộng rửa mặn vùng nuôi thủy sản để trồng lúa

      1. Thời điểm rửa mặn

Đối với vùng chỉ có nước mưa để rửa mặn.

Căn cứ vào kết quả tính trung bình lượng mưa nhiều năm một số trạm ở các tỉnh ĐBSCL được trình bày ở hình 5 thì thời gian rửa mặn hợp lý nhất là từ đầu tháng 7 đến nửa tháng 9, từ nửa tháng 9 đến tháng 12 dương lịch là thời vụ canh tác lúa.

 

Bố trí thời vụ và thời điểm rửa mặn vùng nuôi trồng thủy sản để trồng lúa được mô phỏng trên hình 6

Lưu ý:

  • Cần bố trí vụ nuôi tôm kết thúc sớm vào đầu mùa mưa để có thời gian rửa mặn triệt để trên ruộng.

  • Từ giữa tháng 6 bà con cần kiểm tra độ mặn trong đất trên ruộng của mình xem ở mức độ nào, tham khảo hướng dẫn quy trình rửa mặn từ đó có kế hoạch rửa mặn phù hợp (ví dụ: Vùng chỉ có nước mưa để rửa mặn, đất mặn nhiều cần kết thúc vụ nuôi tôm sớm - đầu tháng 7 -để rửa mặn triệt phục vụ trồng lúa).

Đối với vùng khả năng có nguồn nước ngọt trên kênh rạch để rửa mặn.

Đó là các vùng có khả năng có nguồn nước ngọt sông Hậu, rửa mặn bằng nước ngọt kênh rạch và có thể kết hợp cả nước mưa. Để kịp thời vụ sản xuất, yêu cầu thời điểm rửa mặn đầu tháng 8, thời gian rửa mặn kết thúc trước ngày 20/9 để có thể canh tác lúa.

 

Nguyễn Đình Vượng

Giám đốc Trung tâm NC Thủy nông và Cấp nước

Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam