PYVALERATE 20 EC
 RAGO 650 EC
 COVEN 200 EC
BACCA 80WP
 HUGO 95 SP
 ĐỒNG HÓC MÔN 24,5 SG
 ZIANUM 100 WP
FASTOCID 5 EC
FORWANIL 75 WP
HOSAVIL 5 SC
NAGA 80 SL
SANAPHEN 600 SL
SANAPHEN 720 SL
HOBINE 75 WP
PINK VALI 5SL
BIOMAS QUẢ NGỌT ĐẸP
FORTAZEB  72 WP
LỤC DIỆP TỐ 1 SL
ALDO 800 WP
Giống lúa IR 50404

QUY TRÌNH RỬA MẶN ĐỂ TRỒNG LÚA TRÊN NỀN ĐẤT NUÔI TÔM THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU (P3)

 

Trường hợp có nguồn ngọt trên sông rạch để rửa mặn.

  1. Đất mặn nhiều

Rửa lần 1: Cày vỡ đất, đánh rãnh mương tiêu, đưa nước ngọt vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 10 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ. Phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu.

Rửa lần 2: Bừa tan đất, đánh rãnh mương tiêu, đưa nước ngọt vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 10 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ. Phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu.

Rửa lần 3: Đưa nước ngọt vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 10 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ. Phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu.

Rửa lần 4: Đưa nước ngọt vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 10 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ.

Từng vùng có điều kiện thổ nhưỡng khác nhau nên qua 4 lần rửa như trên kiểm tra lại độ mặn nước mương tiêu. Nếu độ mặn ≤ 2g/l thì tiến hành sạ/cấy lúa.

  1. Đất mặn trung bình

Rửa lần 1: Cày vỡ đất, đánh rãnh mương tiêu, đưa nước ngọt trên kênh mương vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 10 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ. Phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu.

Rửa lần 2: Bừa tan đất, đánh rãnh mương tiêu, đưa nước ngọt vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 8 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ. Phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu.

Rửa lần 3: Đưa nước ngọt vào ruộng đạt mức 8cm, ngâm khoảng 8 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ. Phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu.

Từng vùng có điều kiện thổ nhưỡng khác nhau nên qua 4 lần rửa như trên kiểm tra lại độ mặn nước mương tiêu. Nếu độ mặn ≤ 2g/l thì tiến hành sạ/cấy lúa.

Quy trình rửa mặn cho đất mặn nhiều, đất mặn trung bình trước khi cấy được tổng hợp theo Bảng 4.

Sau khi đưa nước vào ruộng theo giá trị ghi ở cột 6. Sau đó tháo hết nước trong ruộng, phơi đất 2 ngày, bơm cạn nước mương tiêu, ngâm ruộng đợt tiếp theo. Khi tháo phải khống chế vận tốc xả nước để tránh xói mòn tầng đất canh tác.

Bảng 4: Quy trình rửa mặn đối với đất mặn nhiều, mặn trung bình cho vùng có sử dụng nước ngọt trên kênh rạch và nước mưa để rửa mặn



 

 

 

Loại đất

 

Tổng mức rửa một vụ

( gồm rửa mặn, thấm, bốc hơi) (m3/ha)

 

 

Số lần rửa

 

 

Số ngày ngâm ruộng

 

 

Lượng mưa trung bình (m3/ha)

 

 

Lượng nước cần đưa vào ruộng

(cm)

 

 

Thời kỳ rửa

1

2

3

4

5

6

7

 

 

 

 

Đât mặn nhiều

 

 

 

 

5650- 6470

 

 

 

 

4

 

 

 

 

45

Rửa lần 1

(10 ngày)

880

6-8

 

 

 

 

5/8-20/9

Rửa lần 2

(10 ngày)

820

6-8

Rửa lần 3

(10 ngày)

781

7-9

Rửa lần 4

(10 ngày)

781

7-9

Đất mặn trung bình

3765-4960

3

30

Rửa lần 1

(10 ngày)

880

6-10

20/8-20/9

 

 

 

 

Rửa lần 2

(8 ngày)

664

6-10

 

Rửa lần 3

(8 ngày)

625

6-10

Ghi chú : Tổng mức rửa một vụ ở bảng trên (Bảng 4, cột 2), đây là lượng nước tối thiểu đảm bảo cho công tác rửa mặn thời kỳ làm đất, tùy theo lượng mưa trong thời gian này, lượng mưa lớn hơn thì lượng nước ngọt trên kênh rạch cần lấy đưa vào ô ruộng (Bảng 4, cột 6) sẽ nhỏ đi.

    1. Hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường

Quy trình rửa mặn trên vùng đất bị nhiễm mặn do nuôi trồng thủy sản được đề xuất, được triển khai áp dụng có hiệu quả thì những thiệt hại về kinh tế do vùng đất suy thoái khi nuôi trồng thủy sản gây ra sẽ được giảm nhẹ (chẳng hạn các vùng bị mặn hóa, trong trường hợp nuôi tôm thất bại, có thể quay lại trồng lúa).

Giải pháp khoa học, quy trình kỹ thuật rửa mặn hợp lý được đề xuất áp dụng theo định hướng bền vững sẽ góp phần phát triển nông nghiệp – thủy sản hài hòa, ổn định đời sống người dân, hạn chế quá trình bỏ hoang hóa ruộng đất khi bị mặn hóa do nuôi thủy sản không có khả năng canh tác, góp phần vào chương trình phát triển nông nghiệp - nông dân - nông thôn và xây dựng nông thôn mới.

    1. Quy trình áp dụng

Sau khi kết thúc vụ nuôi tôm về mùa khô, đầu mùa mưa (khoảng từ tháng 7 – 9 DL hàng năm) tiến hành quy trình rửa mặn để trồng lúa.

    1. Điều kiện áp dụng;

“Quy trình rửa mặn để trồng lúa” có thể áp dụng cho các vùng đất chuyển đổi trở lại từ nuôi tôm sang trồng lúa, các mô hình sản xuất trồng lúa trên nền đất nuôi tôm (1 vụ lúa về mùa mưa, vụ nuôi tôm về mùa khô) trên địa bàn các tỉnh vùng ven biển ĐBSCL.

Các thông số cụ thể áp dụng của quy trình rửa mặn :

      • Áp dụng cho các ô ruộng diện tích 0,5ha- 3ha, 1-2 máy bơm, 1 máy bừa đất, nhân công từ 1 ÷ 2 người làm công tác rửa mặn.

      • Áp dụng cho đất mặn nhiều (TSMT ≤ 1,5% TLĐK), mặn trung bình, mặn ít.

      • Đối với đất mặn – Sodic nặng chúng ta cần bón thêm vôi nung hoặc thạch cao nhằm cải thiện đất để thích hợp hơn cho trồng lúa.

    1. Địa bàn áp dụng :

Áp dụng cho các tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long canh tác mô hình tôm – lúa nước lợ điển hình như Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Kiên Giang,…

1. Nguyễn Đình Vượng (2013), “Nghiên cứu đề xuất quy trình rửa mặn phục hồi vùng đất bị nhiễm mặn do nuôi trồng thủy sản thuộc 2 tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau”, Đề tài KHCN cấp Bộ - Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam (2009 - 2012).

 

Nguyễn Đình Vượng

Giám đốc Trung tâm NC Thủy nông và Cấp nước

Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam